مقسم صاحب كتابى هم در عجايب برّ و بحر [ 1 ] ( ص 1 - 35 ) و ديگر هلال يوسف اوقى يا آوقى صاحب كتاب فضايل سجستان ( ص 2 ) و فردوسى طوسى و كتابى بنام بختيارنامه [ 2 ] و كتابى بنام اخبار سيستان و كتابى بنام بلدان و منافع آن - و از مورخان ديگر على بن محمد طبرى ( ظ : النوفرى . ر ك ص 9 حاشيه 3 ) صاحب كتاب انبياء و عبد الله بن المقفع صاحب سير الملوك و ابو الفرج قدامة بن جعفر بن قدامة البغدادى صاحب كتاب خراج ( ص 11 ) و بن دهشن گبركان از كتب معتبر سنّتى مزديسنان ، و محمد بن موسى الخوارزمى معاصر مأمون و صايغ بلخى يا صانع ( ؟ ) صاحب رباعيات معاصر سامانيان ( ص 324 ) و غيرهم كه حتى از تأليفات اين اشخاص هم جز قسمتى مختصر در دست نيست ، و در عوض از مسعودى و طبرى و بلعمى و ابو على مسكويه و بيهقى و گرديزى و عتبى و سلَّامى و اصطخرى و امثال آنان كه در قرن چهارم ميزيسته اند نامى و ذكرى نيست و اين خود دليلى است روشن بر قدمت تأليف اين كتاب كه در عهد او مورخان مذكور و تواريخ آنان هنوز شهرتى بسزا نداشته ، و كتب قدما متداول بوده است ، و يكى از دلايل اينكه على بن محمد طبرى چنان كه در تعليقات خود كتاب ذكر شده محمد بن جرير طبرى نيست آنست كه طبرى حكايت حرب يعقوب ليث را در كرمان و فارس با طوق بن المغلَّس و على بن الحسين بن قريش مفصل و از قول كسانى كه خود شاهد آن دو جنگ در كرمان و فارس بوده اند نوشته ( طبرى حلقهء 3 جلد 4 چاپ ليدن صفحه 1698 - 1702 - 1705 ) و با اينكه اين دو جنگ از وقايع عمدهء روزگار يعقوب ليث و باصطلاح از شاهكارهاى او است در تاريخ سيستان اين وقايع را بسى مختصر ذكر كرده است ( ص 214 - 213 ) و نيز خبر جنگ صاعد بن مخلَّد و احمد بن عبد العزيز با عمر و ليث درين تاريخ ( صفحه 242 - 243 - 244 ) با تاريخ طبرى اختلافهائى دارد و هم درين تاريخ اخباريست كه در طبرى نيست . و ازين معنى و نظاير آن پيداست كه مؤلف تاريخ

--> [ 1 ] از ابو المؤيد كتابى در دست داريم كه موسوم است بعجايب البلدان و ظاهرا دو نسخه بيش از اين كتاب موجود نيست كه يكى در نزد حقير است . [ 2 ] اين بختيارنامه مسلما غير از بختيارنامه ايست منظوم و منثور ( چاپ بمبى ) كه داستان پادشاهى را با پسر گمشده اش نقل مىكند .